Digitale autonomie? Volg het geld.
In mijn vorige blog stelde ik de vraag hoe realistisch een Nederlandse cloud is. De conclusie was helder: volledig zelfstandig worden is complex en kostbaar. Maar er is een laag die vaak onderbelicht blijft. We praten over infrastructuur, wetgeving en geopolitiek, maar minder over kapitaal.
Wie onze techbedrijven financiert, bepaalt mede onze afhankelijkheid.
Waar komt het geld vandaan?
Nederlandse start-ups hebben kapitaal nodig om te groeien. Voor personeel, internationale expansie en productontwikkeling. Bij rondes van tientallen miljoenen is buitenlands geld vaak onmisbaar.
Recente cijfers laten zien dat Amerikaanse investeerders betrokken zijn bij 40% van de grotere investeringsrondes in Nederland. Dat is logisch. Amerikaanse fondsen zijn vaak groter en kunnen makkelijker forse bedragen investeren. Bij Nederlandse AI-startups komt zelfs 75% uit het buitenland.
Maar het gevolg is simpel:
- Wie investeert, krijgt aandelen.
- Wie aandelen heeft, deelt mee in winst en invloed.
- Wordt een Nederlands bedrijf een succes, dan vloeit een deel van die waarde naar buitenlandse investeerders.
Dit is geen oordeel. Zo werkt het systeem. Maar ook als de ontwikkeling hier plaatsvindt, vloeit een deel van de economische opbrengst naar het buitenland.
Wat gebeurt er bij een exit?
Bij een verkoop of beursgang wordt waarde omgezet in geld. Investeerders ontvangen hun deel en investeren dat opnieuw. Zit een aanzienlijk deel van de investeerders buiten Nederland, dan verlaat ook een deel van de opbrengst het land. Dat kapitaal wordt elders weer ingezet.
Zo versterk je mogelijk het investeringsvliegwiel buiten Nederland, terwijl wij hier spreken over digitale autonomie.
We investeren zelf ook over de grens
Nederlandse durfinvesteerders en pensioenfondsen investeren fors in buitenlandse bedrijven.
Analyse laat zien dat sinds 2000 stroomde er circa 113 miljard dollar naar het buitenland, terwijl ongeveer 24 miljard dollar Nederland binnenkwam.
Dat is geen verwijt. Investeerders zoeken rendement en schaal.
Maar het maakt de discussie over onafhankelijkheid complex. We willen minder afhankelijk zijn van Amerikaanse technologie, terwijl onze techbedrijven leunen op Amerikaans groeikapitaal en we ons eigen geld juist buiten de deur investeren.
Autonomie vraagt keuzes
Digitale autonomie gaat niet alleen over servers of jurisdictie. Het gaat ook over eigenaarschap en kapitaalstromen.
Wie bezit de aandelen van onze snelst groeiende bedrijven?
Waar wordt de winst opnieuw geïnvesteerd?
Welke rol willen we daar als land in spelen?
Zolang we die vragen niet meenemen, blijft de discussie over digitale autonomie onvolledig. Onafhankelijkheid begint niet alleen bij technologie. Ze begint bij geld.
Zonder die vragen blijft de autonomie-discussie onvolledig. De kernvraag is niet alleen of we het technisch kunnen, maar of we bereid zijn de financiële keuzes te maken die daarbij horen.
